नोकरीच्या शोधात असलेल्या बेरोजगार युवकांसाठी मोफत प्रशिक्षण व नोकरीची हमी. वाहन चालविण्याची आवड असलेल्या आणि ड्रायव्हिंग क्षेत्रात रोजगार मिळवू इच्छिणाऱ्या युवकांना हलके मोटार वाहन (LMV) आणि जड मोटार वाहन (HMV) चालविण्याचे प्रशिक्षण देण्याचा उपक्रम राबविला जात आहे.
विशेष म्हणजे प्रशिक्षण केवळ वाहन चालविण्यापुरते मर्यादित नसून तर सुरक्षित ड्रायव्हिंग, वाहतूक नियम, वाहनाची तांत्रिक माहिती, प्राथमिक उपचार, हायवे ड्रायव्हिंग आणि आधुनिक ड्रायव्हिंग तंत्रज्ञान यांचाही या प्रशिक्षणामध्ये समावेश करण्यात आला आहे.
मोफत प्रशिक्षण व नोकरीची हमी या नावाने या संधीची माहिती शोधणाऱ्या युवकांनी मात्र एक महत्त्वाची बाब लक्षात घ्यावी. उपलब्ध अधिकृत माहितीनुसार प्रशिक्षणाचा उद्देश युवकांना कौशल्य देऊन रोजगाराच्या संधी मिळविण्यास मदत करणे हा आहे.
अर्ज किंवा प्रवेश घेण्यापूर्वी जालना उपप्रादेशिक परिवहन कार्यालयाकडून सध्याच्या प्रशिक्षण बॅचची खात्री करणे आवश्यक आहे.
खालील योजनेची माहिती पण पहा
मोफत प्रशिक्षण व नोकरीची हमी नेमकी काय आहे?
वृत्तपत्रांमध्ये प्रसिद्ध झालेल्या माहितीनुसार जालना उपप्रादेशिक परिवहन कार्यालयाच्या माध्यमातून सुशिक्षित बेरोजगार युवकांना रस्ता सुरक्षेसाठी प्रोत्साहन देण्याबरोबरच त्यांना रोजगाराभिमुख वाहनचालक प्रशिक्षण देण्याचा उपक्रम राबविण्यात येत आहे.
यामध्ये हलके मोटार वाहन तसेच जड मोटार वाहन चालविण्याचे शास्त्रोक्त, तांत्रिक आणि व्यावसायिक प्रशिक्षण देण्यात येणार असल्याचे वृत्तात नमूद करण्यात आले आहे.
ही बाब केवळ वृत्तपत्रीय माहितीपुरती मर्यादित नाही. पुण्यातील Institute of Driving Training & Research (IDTR) च्या अधिकृत वेबसाइटवरही LMV आणि HMV Driving Training Programme उपलब्ध असल्याचे नमूद आहे. IDTR च्या माहितीनुसार ते प्रशिक्षित instructors मार्फत systematic आणि scientific driver training देते. IDTR Pune – अधिकृत Courses माहिती येथे पाहा
30 ते 45 दिवसांचे प्रशिक्षण
वृत्तपत्रीय माहितीनुसार हलके वाहन चालविण्यासाठी प्रशिक्षणाचा कालावधी सुमारे 30 दिवस, तर जड वाहनांच्या प्रशिक्षणाचा कालावधी साधारण 30 ते 45 दिवस असल्याचे सांगण्यात आले आहे.
IDTR Pune च्या अधिकृत Recent Training Programmes पेजवरदेखील 45 Days HMV Driving Training Programme आयोजित केल्याची नोंद आहे. त्यामुळे 45 दिवसांच्या HMV प्रशिक्षण कार्यक्रमाला अधिकृत संस्थेच्या वेबसाइटवर आधार मिळतो.
IDTR Pune – 45 Days HMV Training ची अधिकृत माहिती
सध्याच्या नियमित अभ्यासक्रमांच्या बाबतीत IDTR च्या Courses पेजवर LMV साठी CMVR नुसार 25 sessions आणि HMV साठी 30 sessions असलेले प्रशिक्षणही नमूद आहे. त्यामुळे प्रत्येक बॅचचा कालावधी एकसारखाच असेल असे गृहीत धरू नये.
प्रशिक्षणात कोणकोणत्या गोष्टी शिकवल्या जातात?
व्यावसायिक वाहनचालक होण्यासाठी फक्त स्टेअरिंग हाताळता येणे पुरेसे नाही. वाहन सुरक्षितपणे चालविणे, वाहतुकीचे नियम समजणे, अपघात टाळणे आणि वाहनाची प्राथमिक तांत्रिक माहिती असणे आवश्यक आहे.
IDTR Pune च्या अधिकृत LMV अभ्यासक्रमानुसार प्रशिक्षणामध्ये Driving Theory, Traffic Education, Basic Vehicle Mechanism, First Aid, Road Etiquette, अपघातांची कारणे, ग्रामीण व महामार्गावरील ड्रायव्हिंग, शहरातील वाहतुकीत ड्रायव्हिंग, चढ-उतारावरील वाहन नियंत्रण, Reversing, Parking आणि Simulator Training यांचा समावेश आहे.
LMV Driving Training – अधिकृत अभ्यासक्रम पाहा
HMV प्रशिक्षणामध्येही Driving Theory, Traffic Education, Vehicle Mechanism, Vehicle Maintenance & Repairs, First Aid, Road Rage & Stress Management, अपघातांची कारणे व चालकाची जबाबदारी तसेच Rural आणि Highway Roads वरील Driving Practice यांचा समावेश असल्याचे अधिकृत माहितीत नमूद आहे.
आधुनिक Driving Simulator द्वारे प्रशिक्षण
या प्रशिक्षणाचे आणखी एक महत्त्वाचे वैशिष्ट्य म्हणजे आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर.
IDTR Pune मध्ये Heavy Motor Vehicle Driving Simulator आणि Light Motor Vehicle Driving Simulator उपलब्ध आहेत. संस्थेच्या माहितीनुसार simulator च्या माध्यमातून विविध रस्ते व वाहतूक परिस्थिती, संभाव्य धोके ओळखणे, वेळेच्या दबावात निर्णय घेणे आणि defensive driving यासारख्या कौशल्यांचा सराव करता येतो.
त्यामुळे प्रत्यक्ष रस्त्यावर वाहन चालविण्याबरोबरच आधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने चालकांचे कौशल्य विकसित करण्यावरही भर दिला जातो.
ग्रामीण बेरोजगार युवकांना रोजगार मिळवून देणे हा उद्देश
या प्रशिक्षणाचा सर्वात महत्त्वाचा भाग म्हणजे रोजगार.
IDTR Pune च्या अधिकृत About पेजवर संस्थेच्या उद्दिष्टांमध्ये ग्रामीण युवकांना दर्जेदार प्रशिक्षण देऊन skilled drivers म्हणून रोजगाराची संधी मिळण्यास मदत करणे स्पष्टपणे नमूद करण्यात आले आहे. तसेच CSR च्या माध्यमातून गरजू युवकांचे कौशल्य वाढवून त्यांना रोजगार मिळविण्यास मदत करणे हेदेखील संस्थेच्या उद्दिष्टांपैकी एक आहे.
IDTR Pune – संस्थेचे उद्दिष्ट आणि रोजगारासंबंधी अधिकृत माहिती
यामुळे प्रशिक्षण घेतलेल्या युवकांना प्रवासी वाहतूक, मालवाहतूक, ट्रान्सपोर्ट कंपन्या आणि इतर व्यावसायिक वाहन क्षेत्रात रोजगार शोधण्यासाठी आवश्यक कौशल्य मिळू शकते.
मोफत प्रशिक्षण व नोकरीची हमी म्हणजे प्रत्येकाला नोकरी मिळणार का?
हा मुद्दा विशेषतः समजून घेणे आवश्यक आहे.
“मोफत प्रशिक्षण व नोकरीची हमी” लेखाचे शीर्षक जरी असले तरी मात्र अधिकृत IDTR माहितीत ग्रामीण युवकांना कौशल्य देऊन रोजगाराची संधी उपलब्ध करून देणे आणि रोजगार मिळविण्यास मदत करणे असा उल्लेख आहे.
मात्र प्रशिक्षण पूर्ण करणाऱ्या प्रत्येक उमेदवाराला 100% सरकारी नोकरी किंवा खासगी नोकरीचे नियुक्तीपत्र मिळेल, अशी हमी मला तपासलेल्या अधिकृत स्रोतांमध्ये आढळली नाही.
त्यामुळे “प्रशिक्षण घेतले म्हणजे नोकरी निश्चित” असा अर्थ काढू नये.
प्रशिक्षणासाठी प्रवेश घेण्यापूर्वी संबंधित RTO किंवा प्रशिक्षण संस्थेला पुढील प्रश्न नक्की विचारा — Placement कोण करणार? कोणत्या कंपन्यांमध्ये नोकरी उपलब्ध आहे? Placement assistance आहे की 100% job guarantee?
जालना RTO ची अधिकृत माहिती
महाराष्ट्र मोटार वाहन विभागाच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार जालना येथे उप प्रादेशिक परिवहन कार्यालय (MH-21) कार्यरत आहे.
कार्यालय: उप प्रादेशिक परिवहन कार्यालय, जालना
Office Code: MH-21
पत्ता: गट क्रमांक 246, नागेवाडी, ता. व जि. जालना – 431213
दूरध्वनी: 02482-220929
ई-मेल: dyrto.21-mh@gov.in
ही माहिती महाराष्ट्र मोटार वाहन विभागाच्या अधिकृत Regional Offices पेजवर उपलब्ध आहे.
महाराष्ट्र मोटार वाहन विभाग – जालना RTO ची अधिकृत माहिती
अर्ज सुरू आहेत का, किती जागा आहेत, शेवटची तारीख काय आहे आणि प्रशिक्षणाची पुढील बॅच कधी आहे, याची खात्री करण्यासाठी वरील कार्यालयाशी थेट संपर्क करणे हा सर्वात सुरक्षित मार्ग आहे.
प्रशिक्षणासाठी पात्रता काय असू शकते?
वृत्तपत्रीय माहितीत सर्व पात्रता निकष सविस्तर स्पष्ट झालेले नाहीत. त्यामुळे सोशल मीडियावरील अपूर्ण माहितीनुसार अर्ज करू नये.
मात्र IDTR Pune च्या नियमित HMV प्रशिक्षणासाठी अधिकृत माहितीत उमेदवाराचे Light Motor Vehicle Driving Licence एक वर्ष पूर्ण झालेले असणे आणि दृष्टी व शारीरिक स्थिती योग्य असणे यासारख्या अटी नमूद आहेत.
ही अट बातमीतील विशेष मोफत प्रशिक्षण बॅचला तंतोतंत लागू असेलच असे नाही. त्यामुळे जालना RTO कडून स्वतंत्रपणे खात्री करावी.
राहणे आणि जेवणाची सुविधा मोफत मिळणार?
वृत्तपत्रीय बातमीनुसार प्रशिक्षणार्थींना राहण्याची आणि जेवणाची सुविधा मोफत उपलब्ध करून दिली जाणार असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे.
ग्रामीण भागातून प्रशिक्षणासाठी जाणाऱ्या युवकांसाठी हा मोठा फायदा ठरू शकतो. कारण महिनाभर किंवा त्याहून अधिक काळ प्रशिक्षण घेताना निवास व भोजनाचा खर्च मोठा होऊ शकतो.
मात्र ही सुविधा सध्याच्या कोणत्या बॅचसाठी लागू आहे, किती उमेदवारांसाठी आहे आणि त्यासाठी स्वतंत्र अटी आहेत का, याची अधिकृत खात्री RTO कडून करून घ्यावी.
योजनेचा सारांश
मोफत प्रशिक्षण व नोकरीची हमी या संधीबाबत प्रसिद्ध झालेली माहिती बेरोजगार युवकांसाठी निश्चितच महत्त्वाची आहे. विशेषतः वाहनचालक क्षेत्रात करिअर करू इच्छिणाऱ्या युवकांना शास्त्रोक्त प्रशिक्षण मिळाल्यास त्यांचे रोजगारक्षम कौशल्य वाढू शकते.
IDTR Pune च्या अधिकृत माहितीत LMV आणि HMV प्रशिक्षण, आधुनिक Simulator, Highway Driving, Traffic Education, First Aid आणि वाहनासंबंधी तांत्रिक प्रशिक्षण उपलब्ध असल्याची पुष्टी होते. तसेच ग्रामीण युवकांना skilled driver म्हणून रोजगाराच्या संधी मिळविण्यास मदत करणे हे संस्थेच्या उद्दिष्टांपैकी एक असल्याचेही स्पष्ट होते. युट्युबवरील व्हिडीओ बघण्यासाठी mofat driving training digital dg असा कीवर्ड टाकून सर्च करा.
उपलब्ध वृत्तानुसार बेरोजगार युवकांना हलके मोटार वाहन (LMV) आणि जड मोटार वाहन (HMV) चालविण्याचे व्यावसायिक प्रशिक्षण दिले जाणार आहे. प्रशिक्षणात वाहतूक नियम, सुरक्षित ड्रायव्हिंग, वाहनाची तांत्रिक माहिती आणि प्राथमिक उपचार यांसारख्या बाबींचाही समावेश असू शकतो.
वृत्तपत्रीय माहितीनुसार हलके वाहन प्रशिक्षण सुमारे 30 दिवस, तर जड वाहन प्रशिक्षण साधारण 30 ते 45 दिवसांचे असू शकते. प्रत्यक्ष बॅचनुसार कालावधीत बदल होऊ शकतो.
प्रसिद्ध झालेल्या बातम्यांनुसार पात्र प्रशिक्षणार्थींना राहण्याची आणि जेवणाची सुविधा मोफत दिली जाणार असल्याचे नमूद आहे. प्रवेश घेण्यापूर्वी या सुविधेची जालना RTO कडून खात्री करावी.
प्रशिक्षणाचा उद्देश युवकांना कौशल्य देऊन रोजगाराच्या संधी मिळविण्यास मदत करणे हा आहे. त्यामुळे “Placement Assistance” आणि “Job Guarantee” यातील फरक लक्षात घ्यावा.

दादाराव गावंडे हे digitaldg.in चे संस्थापक असून 2018 पासून महाराष्ट्रातील सरकारी योजना, शेतकरी योजना, महिला योजना आणि बांधकाम कामगार विषयांवर माहितीपर लेखन करत आहेत. ते शासन निर्णय (GR) आणि अधिकृत माहितींवर आधारित अचूक व सोप्या भाषेत माहिती देण्यावर भर देतात. ग्रामीण भागातील नागरिकांपर्यंत सरकारी योजनांची योग्य माहिती पोहोचवणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे.