मुरघास चारा अनुदान योजना २०२६: महाराष्ट्रातील पशुपालक शेतकऱ्यांसाठी चारा उपलब्धतेचा प्रश्न दिवसेंदिवस महत्त्वाचा बनत आहे. विशेषतः दुष्काळी परिस्थितीत हिरव्या चाऱ्याची टंचाई निर्माण झाल्यास दूध उत्पादनावर परिणाम होतो. या पार्श्वभूमीवर विदर्भ व मराठवाड्यातील पशुपालकांसाठी ‘मिशन मुरघास’ उपक्रम राबविण्याची माहिती समोर आली आहे.
विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्प (VMDDP) अंतर्गत चारा बियाणे, मुरघास पुरवठा आणि पशुपालनाशी संबंधित विविध घटकांसाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.
खालील योजनेचा पण लाभ घ्या.
मोफत ज्वारी मिनीकीट योजना १०० टक्के अनुदानावर मिळणार बियाणे; असा करा ऑनलाईन अर्ज
मुरघास व चारा बियाणे अनुदान योजना
मुरघास म्हणजे हिरव्या चाऱ्यावर विशिष्ट शास्त्रीय प्रक्रिया करून तयार केलेला आणि हवाबंद पद्धतीने साठवलेला पशुखाद्याचा प्रकार. यामुळे हिरवा चारा काही काळ टिकवून ठेवता येतो आणि चारा टंचाईच्या काळात जनावरांना खाद्य उपलब्ध करता येते.
मिशन मुरघास उपक्रमाचा उद्देश हिरव्या चाऱ्याचे मुरघासामध्ये रूपांतर करणे, चाऱ्याची साठवणूक वाढविणे आणि पशुपालकांना चारा उपलब्ध करून देणे हा आहे.
खालील योजनेचा पण लाभ घ्या
कापूस श्रेडर मशीन अनुदान योजना सुरु ७५ हजार रुपये मिळेल अनुदान
मुरघास व चारा बियाणे अनुदान योजनेत मिळणारा लाभ
२५ ऑक्टोबर २०२६ रोजी प्रसिद्ध झालेल्या ॲग्रोवन वृत्तानुसार, मिशन मुरघाससाठी ७८ कोटी ४१ लाख रुपयांच्या निधीची तरतूद करण्यात आल्याचा उल्लेख आहे.
बातमीनुसार पात्र पशुपालकांना प्रति जनावर प्रतिदिन ५ किलो मुरघास उपलब्ध करून देण्याचा प्रस्ताव असून प्रति किलो ३ रुपये अनुदानाचा उल्लेख आहे.
मात्र हे अनुदान थेट पशुपालकांना मिळणार, मुरघास पुरवठादारांना मिळणार किंवा प्रत्यक्ष पुरवठ्याच्या खर्चात समायोजित होणार, याची अधिकृत नियमांनुसार खात्री करणे आवश्यक आहे.
चारा बियाणे १०० टक्के अनुदानावर
विदर्भ व मराठवाडा दुग्ध विकास प्रकल्पांतर्गत पात्र पशुपालकांना १०० टक्के अनुदानावर वैरण बियाणे उपलब्ध करून देण्याची माहिती जालना जिल्ह्यातील वृत्तपत्रीय बातमीत देण्यात आली आहे.
यामध्ये पुढील चारा पिकांचा समावेश असल्याचे नमूद आहे.
- मका चारा
- ज्वारी चारा
- बाजरी चारा
उपलब्ध बियाण्यांचे प्रकार, प्रमाण आणि मंजुरी संबंधित प्रकल्पाच्या नियमांनुसार ठरविण्यात येतील.
मुरघास चारा अनुदान योजनेसाठी पात्रता
उपलब्ध बातम्यांनुसार आणि VMDDP अर्जातील माहितीनुसार पुढील बाबी महत्त्वाच्या आहेत.
- अर्जदार पशुपालक शेतकरी असावा.
- संबंधित प्रकल्पाच्या कार्यक्षेत्रातील रहिवासी असावा.
- चारा बियाणे घटकासाठी किमान तीन जनावरे असण्याची अट बातमीत नमूद आहे.
- जनावरांचे अधिकृत TAG नंबर असावेत.
- जनावरांची नोंद संबंधित डिजिटल पशुधन प्रणालीमध्ये असणे आवश्यक असू शकते.
- जमीनधारणा व सिंचन सुविधेची माहिती अर्जामध्ये भरावी लागते.
- दूध संकलन केंद्राचे प्रमाणपत्र आवश्यक असू शकते.
मुरघास चारा अनुदान योजना आवश्यक कागदपत्रे
ऑनलाइन अर्ज करताना पुढील कागदपत्रे आणि माहिती तयार ठेवावी.
- अर्जदाराचे आधार कार्ड
- दुधाळ जनावरांचे TAG नंबर
- रेशन कार्ड
- रेशन कार्डवरील सर्व सदस्यांची आधार कार्डे
- दूध संकलन प्रमाणपत्र
- सातबारा उतारा (7/12)
- बँक पासबुक
- आधार पडताळणीसाठी आवश्यक माहिती
यापैकी काही कागदपत्रे विशिष्ट घटकासाठी किंवा पडताळणीच्या टप्प्यावर मागितली जाऊ शकतात. अर्जाच्या स्क्रीनवर दिसणाऱ्या अटी अंतिमतः तपासाव्यात.
ऑनलाईन अर्ज प्रोसेस
स्टेप १: सर्वप्रथम VMDDP संकेतस्थळ उघडा.
स्टेप २: Register Now या पर्यायावर क्लिक करून अर्जदाराची प्राथमिक माहिती भरा.
स्टेप ३: पात्रता तपासणीच्या टप्प्यावर जनावरांचे TAG नंबर, दूध संकलन केंद्राची माहिती, Farmer Pourer Code, खसरा किंवा गट नंबर आणि जमीनधारणेची माहिती भरा.
स्टेप ४: आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
स्टेप ५: Component Selection या टप्प्यावर तुम्हाला हवा असलेला घटक निवडा.
उदाहरणार्थ:
- Fodder Seed – चारा बियाणे
- Supply of Silage – मुरघास पुरवठा
- Supply Chaff Cutter – कडबाकुट्टी यंत्र
- Animal Induction – दुधाळ जनावरांसंबंधी घटक
स्टेप ६: चारा बियाणे निवडल्यास उपलब्ध बियाण्याचा प्रकार आणि आवश्यक प्रमाण भरा. पोर्टलवरील प्रमाणाची एकके आणि मर्यादा तपासा.
स्टेप ७: बँक खात्याची माहिती भरा.
स्टेप ८: Review या टप्प्यावर संपूर्ण अर्ज तपासून अंतिम सबमिट करा. अर्ज क्रमांक मिळाल्यास तो जतन करून ठेवा.
मुरघास व चारा बियाणे अनुदान योजना अर्ज लिंक
अधिकृत अर्ज पोर्टल: https://vmddp.com/register
मुख्य संकेतस्थळ: https://vmddp.com/
अर्ज करण्यापूर्वी संबंधित घटकासाठी नोंदणी सुरू आहे का, जिल्हा पात्र आहे का आणि लाभासाठी निधी उपलब्ध आहे का, याची खात्री करावी.
VMDDP पोर्टलवर Supply of Silage हा घटक निवडण्याची सुविधा दिसते. मात्र अर्ज स्वीकारला जाणे आणि अनुदान मंजूर होणे या स्वतंत्र प्रक्रिया आहेत.
होय, पशुपालकांना १०० टक्के अनुदानावर वैरण बियाणे उपलब्ध करून देण्याची तरतूद आहे.
नाही. चारा बियाणे पेरणीसाठी वापरले जाते, तर मुरघास हा प्रक्रिया करून साठवलेला पशुखाद्याचा प्रकार आहे. पोर्टलवर हे स्वतंत्र घटक म्हणून दिसतात.
VMDDP अर्जामध्ये सातबारा उतारा अपलोड करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे, परंतु सातबारा अपलोड करणे optional आहे मात्र सातबाऱ्यावरील खासरा नंबर टाकणे अनिवार्य आहे.

दादाराव गावंडे हे digitaldg.in चे संस्थापक असून 2018 पासून महाराष्ट्रातील सरकारी योजना, शेतकरी योजना, महिला योजना आणि बांधकाम कामगार विषयांवर माहितीपर लेखन करत आहेत. ते शासन निर्णय (GR) आणि अधिकृत माहितींवर आधारित अचूक व सोप्या भाषेत माहिती देण्यावर भर देतात. ग्रामीण भागातील नागरिकांपर्यंत सरकारी योजनांची योग्य माहिती पोहोचवणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे.