बालसंगोपन योजना ऑनलाईन अर्ज 2026: महाराष्ट्रातील अनाथ, निराधार, एक पालक असलेली तसेच काळजी आणि संरक्षणाची गरज असलेल्या बालकांसाठी राज्य शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागामार्फत क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजना राबविण्यात येते.
या योजनेंतर्गत पात्र बालकांच्या संगोपनासाठी दरमहा ₹2,250 आर्थिक अनुदान दिले जाते. बालकांचे शिक्षण, आरोग्य, अन्न, वस्त्र आणि इतर आवश्यक गरजा पूर्ण करण्यासाठी या मदतीचा उपयोग होतो.
या अगोदर हे अर्ज ऑफलाईन पद्धतीने सादर केले जात होते आता मात्र बालसंगोपन योजनेसाठी MahaDBT 2.0 पोर्टलवर अर्जाचा ऑनलाइन फॉर्म उपलब्ध आहे. या लेखात बालसंगोपन योजना ऑनलाईन अर्ज कसा भरायचा, कोणती कागदपत्रे लागतात, पात्रता काय आहे आणि अर्ज मंजुरीची प्रक्रिया कशी असते, याची सविस्तर माहिती पाहूया.
खालील योजनेचा पण लाभ घ्या.
मुरघास चारा अनुदान योजना २०२६: असा करा ऑनलाईन अर्ज, पात्रता व आवश्यक कागदपत्रे
बालसंगोपन योजनेचा उद्देश
बालसंगोपन योजनेचा मुख्य उद्देश म्हणजे अनाथ, निराधार आणि संकटग्रस्त बालकांना बालगृहात दाखल करण्याऐवजी शक्य तेथे कुटुंबाच्या वातावरणात संगोपनाची संधी उपलब्ध करून देणे.
महाराष्ट्र शासनाने ३० मे २०२३ रोजी प्रसिद्ध केलेल्या शासन निर्णयानुसार या योजनेचे नाव क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजना असे करण्यात आले आहे.
या योजनेंतर्गत ० ते १८ वर्षे वयोगटातील पात्र मुला-मुलींना संगोपनासाठी आर्थिक मदत दिली जाते.
बालसंगोपन योजनेत मिळणारे अनुदान
महिला व बाल विकास विभागाच्या शासन निर्णयानुसार पात्र बालकांसाठी पूर्वी मिळणाऱ्या ₹1,100 मासिक परिपोषण अनुदानात वाढ करून ते आता ₹2,250 प्रति महिना करण्यात आले आहे.
| तपशील | अनुदान |
| पूर्वीचे मासिक अनुदान | ₹1,100 |
| सुधारित मासिक अनुदान | ₹2,250 |
| १२ महिन्यांचे गणिती मूल्य | ₹27,000 |
| लाभार्थी | पात्र बालक |
| वयोगट | ० ते १८ वर्षे, नियमानुसार |
महत्त्वाचे म्हणजे ₹2,250 हे बालकाच्या संगोपनासाठी असलेले अनुदान आहे. स्वयंसेवी संस्थेसाठी नमूद केलेले ₹250 सहाय्यक अनुदान हे बालकाला मिळणाऱ्या रकमेत समाविष्ट नाही.
बाल संगोपन योजनेसाठी पात्रता
३० मे २०२३ च्या शासन निर्णयानुसार पुढील परिस्थितीतील बालकांचा पात्रतेसाठी विचार केला जाऊ शकतो.
- आई-वडील नसलेली किंवा अनाथ बालके.
- आई किंवा वडिलांपैकी एकाचा मृत्यू झालेली बालके.
- घटस्फोट, परित्याग किंवा पालक विभक्त झाल्यामुळे एक पालक असलेली बालके.
- गंभीर आजाराने ग्रस्त पालकांची बालके.
- कारागृहात असलेल्या पालकांची बालके.
- दिव्यांग किंवा विशेष काळजीची गरज असलेली बालके.
- कौटुंबिक हिंसाचार किंवा गंभीर कौटुंबिक संकटामुळे प्रभावित बालके.
- नैसर्गिक आपत्तीमध्ये पालक गमावलेली बालके.
- रस्त्यावर राहणारी, बालमजुरी करणारी किंवा संरक्षणाची गरज असलेली बालके.
फक्त वय १८ वर्षांपेक्षा कमी आहे म्हणून प्रत्येक बालकाला अनुदान मिळते असे नाही. बालकाची परिस्थिती, कागदपत्रे, सामाजिक तपासणी आणि संबंधित अधिकाऱ्यांची मंजुरी आवश्यक आहे.
खालील योजनेचा पण लाभ घ्या
मोफत ज्वारी मिनीकीट योजना १०० टक्के अनुदानावर मिळणार बियाणे; असा करा ऑनलाईन अर्ज
बालसंगोपन योजना ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी आवश्यक कागदपत्रे
MahaDBT 2.0 च्या अर्ज फॉर्ममध्ये तसेच शासन निर्णयात पुढील कागदपत्रांचा उल्लेख आढळतो.
- लाभार्थी बालकाचा फोटो.
- बालकाचे आधार कार्ड.
- आई, वडील किंवा पालकाचे आधार कार्ड.
- बालकाचा जन्म दाखला किंवा शाळा सोडल्याचा दाखला.
- लाभार्थ्याचा रहिवासी दाखला.
- उत्पन्नाचा दाखला.
- संबंधित प्रमाणपत्रांचे क्रमांक.
- परिस्थितीनुसार आई किंवा वडिलांचा मृत्यू दाखला.
- बँक खात्याचा तपशील किंवा पासबुक.
- बालकाच्या परिस्थितीनुसार आवश्यक इतर पुरावे.
शासन निर्णयानुसार काही प्रकरणांमध्ये वैद्यकीय प्रमाणपत्र, पोलीस अहवाल, ग्रामसेवकाचा दाखला किंवा संगोपनकर्त्याचे हमीपत्र आवश्यक असते ते देखील या ठीकानीज लक्षात असू द्यावे.
बालसंगोपन योजना ऑनलाईन अर्ज कसा करावा?
बालसंगोपन योजना ऑनलाईन अर्ज करण्यासाठी MahaDBT 2.0 पोर्टलवर पुढीलप्रमाणे प्रक्रिया करता येते.
Step 1: MahaDBT पोर्टल उघडा
सर्वप्रथम महाराष्ट्र शासनाच्या MahaDBT 2.0 पोर्टलवर जा.
अधिकृत अर्ज लिंक: https://mahadbt2.maharashtra.gov.in/scheme-apply#/8741103
Step 2: संबंधित योजना निवडा
पोर्टलवर Krantijyoti Savitribai Phule Balsangopan Scheme ही योजना निवडा.
ही योजना Women and Child Development Department अंतर्गत दाखविण्यात आलेली आहे.
MAHA ID पर्याय तपासा
अर्जाच्या सुरुवातीला Search by MAHA ID हा पर्याय दिसतो.
संबंधित व्यक्तीचा MAHA ID उपलब्ध असल्यास पोर्टलच्या सूचनेनुसार तो वापरता येईल. या विशिष्ट योजनेत आईचा, वडिलांचा किंवा बालकाचा MAHA ID कोणत्या परिस्थितीत वापरायचा, याबाबत अधिकृत पुष्टी करूनच पुढे जावे.
Step 4: Personal Details भरा
अर्जामध्ये पुढील माहिती विचारली जाते.
- Aadhaar Number
- Name of the Child
- Gender
- Date of Birth
- Age
- Parents/Guardian Name
- Mobile Number
- Family Annual Income
बालकाचे नाव, जन्मतारीख आणि इतर तपशील संबंधित कागदपत्रांशी जुळणारे असावेत. पालक किंवा संगोपनकर्त्याची माहिती स्वतंत्र रकान्यात योग्य प्रकारे भरावी.
Current Address Details भरा
बालकाच्या वास्तव्यासंबंधी जिल्हा, तालुका आणि संपूर्ण पत्ता अचूक भरा.
Step 6: Document and Other Details पूर्ण करा
या विभागात बालकाचा फोटो, Domicile Certificate, पालकांचा आधार क्रमांक, जन्म दाखला किंवा School Leaving Certificate, उत्पन्नाचा दाखला आणि बालकाचा प्रवर्ग अशी माहिती विचारली जाते.
Are Parents Alive? या पर्यायात बालकाच्या आई-वडिलांच्या वास्तविक परिस्थितीनुसार माहिती निवडावी.
ज्या प्रमाणपत्रांसाठी Fetch किंवा Verify बटण आहे, त्या ठिकाणी योग्य प्रमाणपत्र क्रमांक किंवा आधार तपशील भरून पडताळणी करावी.
Additional Declaration वाचा
अर्जाच्या शेवटी बालकाच्या संगोपनाची जबाबदारी आणि इतर योजनेच्या लाभासंबंधी घोषणापत्र दिलेले आहे.
त्यातील माहिती खरी असल्याची खात्री करूनच I have read and agree to this declaration या पर्यायावर टिक करावी.
Step 8: अर्ज तपासा आणि सबमिट करा
अर्जाच्या शेवटी पुढील पर्याय उपलब्ध आहेत.
- Save As Draft: अर्जाचा मसुदा जतन करण्यासाठी.
- Preview/Print/Download: भरलेला अर्ज तपासण्यासाठी किंवा प्रत घेण्यासाठी.
- Submit Application: अंतिम अर्ज सादर करण्यासाठी.
अर्ज अंतिम सादर करण्यापूर्वी सर्व तपशील आणि कागदपत्रे काळजीपूर्वक तपासा. अर्ज सबमिट झाल्यानंतर मिळणारा अर्ज क्रमांक किंवा पोचपावती सुरक्षित ठेवा.
अर्ज मंजूर झाल्यानंतर अनुदान कधीपासून मिळेल?
शासन निर्णयानुसार मंजुरी आदेशाच्या तारखेनुसार लाभ लागू होण्याची तारीख ठरते.
| अर्ज मंजुरी आदेशाची तारीख | लाभ लागू होण्याची तारीख |
| महिन्याच्या १ ते १५ तारखेपर्यंत | त्याच महिन्याच्या १ तारखेपासून |
| महिन्याच्या १६ तारखेपासून महिनाअखेरपर्यंत | पुढील महिन्याच्या १ तारखेपासून |
उदाहरणार्थ, अर्जाला १० नोव्हेंबर रोजी मंजुरी मिळाल्यास १ नोव्हेंबरपासून लाभ लागू होऊ शकतो. परंतु २० नोव्हेंबरला मंजुरी मिळाल्यास लाभ १ डिसेंबरपासून लागू होईल.
३० मे २०२३ च्या शासन निर्णयानुसार पात्र बालकासाठी दरमहा ₹2,250 परिपोषण अनुदानाची तरतूद आहे.
MahaDBT 2.0 पोर्टलवर क्रांतिज्योती सावित्रीबाई फुले बालसंगोपन योजनेचा अर्ज फॉर्म उपलब्ध आहे.
होय. शासन निर्णयात एक पालक असलेल्या बालकांचा पात्र लाभार्थ्यांमध्ये समावेश आहे. मात्र अंतिम पात्रता तपासणी आणि मंजुरी आवश्यक आहे.
ही योजना ० ते १८ वर्षे वयोगटातील पात्र बालकांसाठी आहे. अर्ज करताना १८ वर्षे पूर्ण होण्यास किमान सहा महिने शिल्लक असण्याची अट शासन निर्णयात नमूद आहे.
शासन निर्णयानुसार वार्षिक उत्पन्न ₹2.50 लाखांपेक्षा कमी असल्याचा दाखला आवश्यक आहे.
नाही. अर्जाची पडताळणी, आवश्यक सामाजिक तपासणी आणि सक्षम अधिकाऱ्यांची मंजुरी झाल्यानंतरच लाभ लागू होतो.

दादाराव गावंडे हे digitaldg.in चे संस्थापक असून 2018 पासून महाराष्ट्रातील सरकारी योजना, शेतकरी योजना, महिला योजना आणि बांधकाम कामगार विषयांवर माहितीपर लेखन करत आहेत. ते शासन निर्णय (GR) आणि अधिकृत माहितींवर आधारित अचूक व सोप्या भाषेत माहिती देण्यावर भर देतात. ग्रामीण भागातील नागरिकांपर्यंत सरकारी योजनांची योग्य माहिती पोहोचवणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे.