महाराष्ट्रातील लाखो ज्येष्ठ नागरिक आणि गरजू बांधवांसाठी संजय गांधी निराधार योजना आणि श्रावण बाळ योजना या जगण्याचा मोठा आधार ठरत आहेत. मात्र, या योजनांचे पेन्शन नियमित सुरू ठेवण्यासाठी दरवर्षी ‘हयातीचा दाखला’ सादर करणे बंधनकारक असते.
यासाठी वृद्ध नागरिकांना तहसील कार्यालय, आपले सरकार सेवा केंद्र किंवा महा-ई-सेवा केंद्रावर जावे लागते. वाढते वय, शारीरिक अशक्तपणा, लांबचा प्रवास आणि खर्च यामुळे अनेकांना मोठा त्रास सहन करावा लागतो. पण आता काळ बदलला आहे. शासनाच्या डिजिटल सुविधेमुळे घरबसल्या मोबाईलवरूनच हयातीचा दाखला देता येणार आहे. त्यामुळे आता तहसील कार्यालयाचे हेलपाटे मारण्याची गरज उरणार नाही.
खालील योजनेचा पण लाभ घ्या.
शेतीचा बांध कोरला उपाय जाणून घ्या
ऑनलाईन हयातीचे सर्टिफिकेट असे डाउनलोड करा
आता लाभार्थी स्वतःच्या मोबाईलवरून काही मिनिटांत ‘लाईफ सर्टिफिकेट’ म्हणजेच हयातीचा दाखला ऑनलाइन जमा करू शकतात. यासाठी शासनाने ‘Beneficiary Satyapan Application’ हे अधिकृत ॲप उपलब्ध करून दिले आहे.
ही सुविधा विशेषतः ग्रामीण भागातील ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मोठा दिलासा ठरणार आहे.
Beneficiary Satyapan Application कसे डाउनलोड करावे
Step 1 – Play Store वरून ॲप डाउनलोड करा.
सर्वप्रथम तुमच्या मोबाईलमधील Google Play Store उघडा.
त्यानंतर “Beneficiary Satyapan Application” असे सर्च करा.
ॲप डाउनलोड करताना त्याचे Version 1.2.2 असल्याची खात्री करा. त्यामुळे तुम्ही अधिकृत आणि अद्ययावत ॲप वापरत आहात याची खात्री होईल.
ॲपमध्ये लॉगिन कसे करावे
Step 2 – आधार आणि मोबाईल नंबर टाका.
ॲप सुरू केल्यानंतर पुढील माहिती भरावी लागेल.
- आधार नंबर.
- मोबाईल नंबर.
यानंतर तुमच्या मोबाईलवर OTP येईल. तो टाकून लॉगिन प्रक्रिया पूर्ण करा.
हयातीचा दाखला ऑनलाइन कसा द्यावा
Step 3 – योग्य पर्याय निवडा.
लॉगिन झाल्यानंतर खालील क्रमाने पर्याय निवडा.
- Central Government.
- National Social Assistance Programme (NSAP).
- Beneficiary Verification.
यानंतर लाभार्थ्याचा आधार नंबर, मोबाईल नंबर आणि ईमेल आयडी भरावा.
खालील Consent Box वर टिक करून Submit बटणावर क्लिक करा.
पुन्हा एक OTP येईल. तो टाकून पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करा.
चेहऱ्याचे स्कॅनिंग कसे करावे
Step 4 – Face Verification प्रक्रिया.
ही प्रक्रिया सर्वात महत्त्वाची आहे.
- मोबाईलचा कॅमेरा लाभार्थ्याच्या चेहऱ्यासमोर स्थिर धरा.
- Scan पर्यायावर क्लिक करा.
- लाभार्थ्याला डोळ्यांची उघडझाप करण्यास सांगा.
चेहरा योग्य प्रकारे दिसल्यानंतर ॲप आपोआप फोटो कॅप्चर करते.
तुम्हाला वेगळे बटण दाबण्याची गरज पडत नाही.
सत्यापन यशस्वी झाले की काय दिसेल
ऑनलाईन हयातीचे सर्टिफिकेट प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर स्क्रीनवर “Thank You” असा संदेश दिसेल.
तसेच पुढील माहिती स्क्रीनवर दिसेल.
- लाभार्थ्याचे नाव.
- Registration Date.
- Beneficiary ID.
- योजनेचे नाव.
ही माहिती दिसणे म्हणजे तुमचे सत्यापन यशस्वीरित्या पूर्ण झाले आहे.
BSA Transaction ID का महत्त्वाचा आहे
सत्यापन पूर्ण झाल्यानंतर तुम्हाला “BSA Transaction ID” मिळेल.
हा नंबर तात्काळ लिहून ठेवा किंवा स्क्रीनशॉट काढून जतन करा.
कारण हा आयडी ॲपमध्ये आपोआप सेव्ह होत नाही.
भविष्यात हयातीचा दाखला डाउनलोड करण्यासाठी हा आयडी आवश्यक असतो.
ऑनलाईन हयातीचे सर्टिफिकेट असे डाउनलोड करा
Step 5 – Certificate Download प्रक्रिया.
- ॲपमधील “View Beneficiary Certificate” पर्यायावर क्लिक करा.
- तिथे तुमचा BSA Transaction ID टाका.
- Submit बटणावर क्लिक करा.
यानंतर तुमचा डिजिटल हयातीचा दाखला स्क्रीनवर दिसेल.
तो तुम्ही PDF स्वरूपात सेव्ह करू शकता किंवा प्रिंट देखील काढू शकता.
कोणत्या योजनांसाठी ही सुविधा उपलब्ध आहे
हे ॲप NSAP अंतर्गत येणाऱ्या विविध योजनांसाठी लागू आहे.
महत्त्वाच्या योजना.
- इंदिरा गांधी राष्ट्रीय वृद्धापकाळ निवृत्ती वेतन योजना.
- संजय गांधी निराधार योजना.
- श्रावण बाळ योजना.
ऑनलाईन हयातीचे सर्टिफिकेट काढण्याचे फायदे
1. तहसील कार्यालयाचे हेलपाटे बंद.
ज्येष्ठ नागरिकांना आता लांबचा प्रवास करावा लागणार नाही.
2. वेळ आणि पैशांची बचत.
प्रवास खर्च आणि दिवसभराचा वेळ वाचणार आहे.
3. घरबसल्या प्रक्रिया पूर्ण.
संपूर्ण प्रक्रिया मोबाईलवरून काही मिनिटांत करता येते.
4. ग्रामीण भागातील नागरिकांना मोठा दिलासा.
दुर्गम भागातील लाभार्थ्यांसाठी ही सुविधा वरदान ठरणार आहे.
योजनेचा सारांश
डिजिटल तंत्रज्ञानामुळे सरकारी सेवा आता नागरिकांच्या दारात पोहोचत आहेत.
ऑनलाइन हयातीचा दाखला सुविधा ही ज्येष्ठ नागरिकांसाठी मोठा दिलासा देणारी योजना ठरत आहे.
तहसील कार्यालयातील गर्दी, प्रवासाचा खर्च आणि शारीरिक त्रास आता मोठ्या प्रमाणात कमी होणार आहे.
तुमच्या गावात किंवा परिसरात असे ज्येष्ठ नागरिक असतील ज्यांना या सुविधेची माहिती नाही, तर आजच त्यांना ही माहिती द्या आणि त्यांची धावपळ थांबवण्यासाठी मदत करा.
हयातीचा दाखला म्हणजे लाभार्थी अजून जिवंत आहे याची अधिकृत पडताळणी. संजय गांधी निराधार योजना, श्रावण बाळ योजना किंवा इतर पेन्शन योजना सुरू ठेवण्यासाठी दरवर्षी हा दाखला सादर करावा लागतो. यामुळे शासनाला खात्री मिळते की लाभार्थीला पेन्शन देणे सुरू ठेवावे.
ज्या लाभार्थ्यांकडे आधार कार्ड आणि मोबाईल नंबर आहे आणि जे NSAP अंतर्गत येणाऱ्या योजनांचे लाभार्थी आहेत, ते सर्वजण Beneficiary Satyapan Application च्या मदतीने ऑनलाइन हयातीचा दाखला देऊ शकतात. विशेषतः वृद्ध, अपंग आणि निराधार लाभार्थ्यांसाठी ही सुविधा खूप उपयुक्त आहे.
ऑनलाइन प्रक्रिया करण्यासाठी जास्त कागदपत्रांची गरज नसते. फक्त खालील माहिती आवश्यक आहे.
आधार कार्ड नंबर.
नोंदणीकृत मोबाईल नंबर.
OTP साठी मोबाईल उपलब्ध असणे.
Beneficiary ID (असल्यास).
BSA Transaction ID म्हणजे तुमच्या हयातीच्या दाखल्याची डिजिटल पावती क्रमांक. हा नंबर प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर मिळतो.
हा आयडी भविष्यात प्रमाणपत्र पाहण्यासाठी, डाउनलोड करण्यासाठी आणि पडताळणीसाठी आवश्यक असतो. तो हरवला तर प्रमाणपत्र मिळवणे कठीण होऊ शकते, म्हणून तो सुरक्षित ठेवणे आवश्यक आहे.
सामान्यतः दरवर्षी एकदा हयातीचा दाखला सादर करावा लागतो. शासनाच्या सूचनेनुसार काही वेळा अंतिम तारीख दिली जाते. त्या तारखेपूर्वी प्रक्रिया पूर्ण करणे आवश्यक असते, अन्यथा पेन्शन थांबू शकते.

दादाराव गावंडे हे digitaldg.in चे संस्थापक असून 2018 पासून महाराष्ट्रातील सरकारी योजना, शेतकरी योजना, महिला योजना आणि बांधकाम कामगार विषयांवर माहितीपर लेखन करत आहेत. ते शासन निर्णय (GR) आणि अधिकृत माहितींवर आधारित अचूक व सोप्या भाषेत माहिती देण्यावर भर देतात. ग्रामीण भागातील नागरिकांपर्यंत सरकारी योजनांची योग्य माहिती पोहोचवणे हा त्यांच्या लेखनाचा मुख्य उद्देश आहे.